Maatschappelijk verantwoord beleggen

"We hebben ook oog voor mens en milieu"

Onze belangrijkste taak is te zorgen voor een goed pensioen voor al onze deelnemers. Op een zorgvuldige en bewuste manier creëren we waarde voor nu en later. Om dat te realiseren, beleggen wij ons pensioenvermogen. We vinden het daarbij belangrijk dat we bijdragen aan een leefbare, duurzame wereld. Onze beleggingsstrategie omvat dan ook meer dan de afweging tussen risico en rendement. Een goed en verantwoord rendement voor onze deelnemers is het uitgangspunt. 
 

Maatschappelijke verantwoordelijkheid

Verantwoord beleggen is onderdeel van de identiteit van het fonds, is vastgelegd in onze beleggingsovertuigingen en is een integraal onderdeel van de besluitvorming. Verantwoord beleggen draagt bij aan de lange termijn doelen van het fonds en haar deelnemers. Een goed rendement op lange termijn is alléén haalbaar als we nu verantwoorde keuzes maken.

Door verantwoord te beleggen wil Pensioenfonds Horeca & Catering bijdragen aan een meer duurzame wereld. Het is hierbij belangrijk om deze positieve bijdrage zichtbaar te maken. Het fonds neemt ESG-factoren mee in de beleggingsbeslissingen en wil de negatieve invloed van de beleggingen op samenleving en milieu voorkomen.

We houden in ons beleggingsbeleid rekening met de visie van onze deelnemers, pensioengerechtigden en aangesloten werkgevers op (onze) maatschappelijke verantwoordelijkheid. Over de keuzes die we maken en de instrumenten die we inzetten, leggen we verantwoording af op onze website en in ons jaarverslag.

Omdat wij onze beleggingen over veel verschillende bedrijven spreiden, is ons aandeel in het totaal daarvan en daarmee onze invloed in verhouding beperkt. Om onze invloed te vergroten, werken we samen met andere beleggers.

Al onze vermogensbeheerders kijken bij het beleggen van ons vermogen niet alleen naar de winstverwachting van de beleggingen, maar ook naar de maatschappelijke verantwoordelijkheid van de bedrijven waarin zij (willen) beleggen. Daarmee zijn zij (mede)ondertekenaars van ons beleggingsbeleid.

Vanaf 10 maart 2021 is de Sustainable Finance Disclosure Regulation (SFDR) van kracht. Deze Europese informatieverordening verplicht financiële marktpartijen (waaronder ook pensioenfondsen) om bepaalde informatie over duurzaamheid te publiceren. In dit document beschrijven we hoe we invulling geven aan deze verplichtingen.

In 2019 is de Shareholder Rights Directive II (SRD II) in de Nederlandse wet geïmplementeerd en in werking getreden. Het doel van de Shareholder Rights Directive II is om de lange termijn betrokkenheid van aandeelhouders te bevorderen. In dit document beschrijven we hoe we invulling geven aan de SRD II.

Duurzame ontwikkelingsdoelen

De Sustainable Development Goals (SDG’s) zijn in 2015 door de Verenigde Naties vastgesteld met als doelstelling om de wereld tot een betere plek te maken in 2030. De SDG’s vormen een wereldwijd geaccepteerde leidraad op 17 verschillende duurzaamheids-thema’s.

Bron: www.sdgnederland.nl/

Wij willen met ons beleggingsbeleid bijdragen aan het behalen van deze doelstellingen. Wij onderschrijven het belang van alle 17 SDG’s. In ons beleid kiezen we bewust om de focus te leggen op twee SDG’s: SDG 12 (Verantwoorde consumptie en productie) en SDG 13 (Klimaatactie). Dit omdat deze thema’s volgens ons essentieel zijn om een leefbare wereld te behouden en omdat deze nauw aan het hart liggen van onze deelnemers, pensioengerechtigden en aangesloten werkgevers in de sectoren horeca en catering. Dit werd bevestigd in het onderzoek dat wij in 2017 hielden onder deelnemers, pensioengerechtigden en aangesloten werkgevers over (onze) maatschappelijke verantwoordelijkheid. De Duurzame Ontwikkelingsdoelen die bij ons maatschappelijk verantwoord beleggingsbeleid de focus hebben zijn:

1) Klimaatveranderingen aanpakken: acties om klimaatverandering en de gevolgen daarvan te
    bestrijden. Denk hierbij aan:

- Broeikasgassen fors terugdringen;
- Fossiele energiebronnen vervangen door duurzame energie;
- Met name ontwikkelingslanden moeten maatregelen kunnen nemen om zich te wapenen tegen de gevolgen van klimaatverandering.

2) Duurzame consumptie en productie: duurzaam beheer en efficiënt gebruik van natuurlijke
    hulpbronnen. Denk hierbij aan:

- Gebruik van vervuilende energiebronnen verminderen;
- Drinkwater minder vervuilen en verspillen;
- Betere verdeling van voedselproductie;
- Halvering van voedselverspilling;
- Chemicaliën en ander afval in de lucht, water en bodem verminderen;
- Zorgen voor voldoende informatie over een groene levensstijl.

Beide SDG’s zijn centrale thema’s in ons maatschappelijk verantwoord beleggingsbeleid en komen terug in de doelstellingen en instrumenten die we in ons beleid gebruiken.

Doelstellingen maatschappelijk verantwoord beleggen

Onze visie op maatschappelijk verantwoord beleggen, hebben we vertaald in een aantal concrete doelstellingen die we de komende jaren nastreven. In 2020 besloot het bestuur de bestaande doelstellingen aan te scherpen en een vierde doelstelling aan het beleid toe te voegen.

De volgende doelstellingen zijn onderdeel van het beleid:

1. Verminder de CO₂-uitstoot van de volledige beleggingsportefeuille met 25% in 2022;
2. Verviervoudig het belang in beleggingen met een positieve duurzaamheidsbijdrage in 2023 (van 1% naar 4% van de totale beleggingsportefeuille);
3. Maak de impact van de beleggingsportefeuille op mens, samenleving en milieu inzichtelijk;
4. Zoek de samenwerking op met andere investeerders.

Instrumenten maatschappelijk verantwoord beleggen

Voor de uitvoering van het maatschappelijk verantwoord beleggingsbeleid gebruiken wij verschillende instrumenten met als doel om:

- Een positieve bijdrage te leveren aan maatschappelijk verantwoorde thema’s;
- Ondernemingen aan te moedigen om duurzaamheidsverbeteringen toe te passen;
- Ondernemingen uit te sluiten die activiteiten uitvoeren die wij niet willen ondersteunen.


 

Instrument 1. Actief investeren in maatschappelijk verantwoorde thema's

Sinds 2010 investeren wij gericht in bedrijven die positief bijdragen aan de belangrijke thema’s klimaatverandering en duurzame consumptie en productie. In 2018 besloten wij om het belang in investeringen met een positieve duurzaamheidsbijdrage te vergroten. Wij hebben de doelstelling om in 2023 het belang te verviervoudigen tot 4% van de portefeuille.

In 2010 hebben wij onze eerste investering met een positieve duurzaamheidsbijdrage verricht. Deze investering is specifiek gericht op het investeren in schone technologieën. In 2012 hebben we hieraan een vervolg gegeven door middel van een tweede investering. De investeringen vinden plaats in bedrijven die met hun producten en diensten de negatieve impact op het milieu sterk reduceren, elimineren en/of bijdragen aan een efficiënter gebruik van natuurlijke hulpbronnen.

Begin 2020 zijn we gestart met het beleggen in groene obligaties. Bedrijven en overheden die deze obligaties uitgeven, gebruiken de opbrengsten van deze obligaties om milieuvriendelijke projecten te financieren. Bijvoorbeeld projecten in hernieuwbare energie, maar ook projecten die verontreiniging bestrijden of bijdragen aan duurzaam watermanagement. Op deze manier leveren de beleggingen in groene obligaties een positieve duurzaamheidsbijdrage, die bovendien meetbaar is.

Groene obligaties dragen hiermee bij aan de doelstellingen van ons maatschappelijk verantwoord beleggingsbeleid. We beleggen in zowel groene staats- als groene bedrijfsobligaties. De beleggingen zijn ondergebracht in een aparte beleggingsportefeuille die een omvang heeft van 2,5% van het fondsvermogen. 
 

Instrument 2. ESG-integratie

Bij het selecteren en monitoren van al onze externe vermogensbeheerders worden duurzaamheidscriteria meegenomen in de beoordeling. Dit betekent dat vermogensbeheerders rekening houden met de ESG-factoren milieu, maatschappij en goed ondernemingsbestuur en ons uitleggen hoe zij dat doen. Het meewegen van deze criteria komt bovenop de financiële analyses die de vermogensbeheerders uitvoeren. Op deze wijze staat maatschappelijk verantwoord beleggen op de agenda binnen alle beleggingscategorieën en wordt gemonitord welke initiatieven de diverse vermogensbeheerders nemen op het gebied van maatschappelijk verantwoord beleggen.
 

Instrument 3.  Engagement en stemmen

Pensioenfonds Horeca & Catering neemt maatschappelijke verantwoordelijkheid door een actieve houding aan te nemen op het gebied van maatschappelijk verantwoord beleggen. Deze actieve houding blijkt onder andere uit het aangaan van de dialoog met ondernemingen waarin wordt belegd met als doel om een positieve structurele gedragsverandering te realiseren. Daarnaast maakt Pensioenfonds Horeca & Catering actief gebruik van het stemrecht op aandeelhoudersvergaderingen. In onze rapportage Maatschappelijk Verantwoord Beleggen is beschreven hoe wij hieraan invulling geven.

Engagement
Engagement is het aangaan van de dialoog met ondernemingen en is een centraal instrument in het MVB-beleid van het fonds. Met het aangaan van de dialoog willen wij het duurzame gedrag van ondernemingen verbeteren en langetermijnwaardecreatie stimuleren. Wij voeren deze dialoog op meerdere vlakken en doen dit met zowel ondernemingen in onze aandelenportefeuilles als met ondernemingen in onze obligatieportefeuille. Ons engagementbeleid vind je hier. 

Normatief engagement
Binnen ons normatieve engagement spreken we ondernemingen aan die internationaal breed gedragen principes schenden. Hierbij is het doel om structurele schendingen van de UN Global Compact Principes, OESO Richtlijnen voor Multinationale Ondernemingen of UN Guiding Principles on Business & Human Rights te stoppen en te voorkomen. Structurele schendingen van deze normen vergroten het risico op nadelige gevolgen voor de onderneming, haar directe omgeving zoals lokale gemeenschappen of het milieu en voor andere belanghebbenden. Wij willen deze negatieve impact stoppen en voorkomen. Om te komen tot een selectie van ondernemingen binnen ons normatieve engagement doorlopenn we een 'due diligence proces'. We screenen het beleggingsuniversum doorlopend op schendingen van één of meerdere principes of richtlijnen. Bij vermoedens van een mogelijke schending starten we een dialoog om escalatie te voorkomen. Ook bij een vastgestelde schending starten we de dialoog met deze bedrijven met als doel de schending op te heffen en mogelijke nieuwe schendingen in de toekomst te voorkomen. Daarbij zal ook herstel van de situatie en mogelijke schadevergoedingen voor bijvoorbeeld de lokale bevolking ter sprake komen.

Thematisch engagement
Binnen ons thematische engagement richten we ons juist op ondernemingen die zowel financieel als maatschappelijk op bepaalde thema’s hun prestaties verder kunnen verbeteren. Deze thema’s sluiten aan op de speerpunten binnen ons MVB-beleid (SDG12 en SDG13). Bij een keuze voor bepaalde thema’s spelen onder andere de materialiteit van het thema, de sociale of ecologische relevantie, de omvang van de ondernemingen in de portefeuille als ook de succeskans voor het slagen van een dialoog een rol.

Dutch Engagement Network
Het Dutch Engagement Network is een engagement initiatief opgezet door de Pensioenfonds Detailhandel en Pensioenfonds Horeca & Catering. Doel van de samenwerking is om bedrijven waarin wordt belegd direct te stimuleren tot een duurzamere bedrijfsvoering. Een opstelling die in lijn is met de ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties ten aanzien van duurzaamheid. DEN is een aanvulling op ons engagementbeleid en richt zich op specifieke Nederlandse thema’s die te relateren zijn aan de ESG-doelstellingen of Sustainable Development Goals.

De halfjaarrapportage 'Voortgang engagement Dutch Engagement Network' beschrijft de engagementthema’s die door DEN zijn gekozen en gaat in op de voortgang van de engagementtrajecten die met de geselecteerde ondernemingen zijn aangegaan.

Stembeleid
Wij beleggen onder andere in beursgenoteerde ondernemingen. Door actief gebruik te maken van onze rechten als aandeelhouder in deze ondernemingen kunnen wij invloed uitoefenen op de onderneming. De ‘corporate governance’ van de onderneming is namelijk mede bepalend voor de ontwikkeling van de waarde van onze beleggingen. Met corporate governance (of: goed ondernemingsbestuur) bedoelen we de verhoudingen tussen de bij die onderneming betrokken directe belanghebbenden, zoals bestuurders, commissarissen en kapitaalverschaffers. Het gaat om regels voor goed bestuur en goed toezicht. En om regels voor een goede verdeling van taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden die voor een evenwichtige invloed van betrokken moeten zorgen. Integriteit en transparantie zijn hiervoor noodzakelijk. Het uitgangspunt is dat bestuurders en commissarissen bereid moeten zijn over hun taken verantwoording af te leggen richting aandeelhouders en bereid moeten zijn deze aandeelhouders bevoegdheden (zoals stemrecht) te geven.

Wij vinden een goede corporate governance bij ondernemingen waarin wij investeren belangrijk. Wij maken daarom actief gebruik van ons stemrecht op aandeelhoudersvergaderingen. Het gaat hierbij onder andere om het benoemen van bestuurders, het goedkeuren van jaarstukken en het beloningsbeleid van de onderneming. In toenemende mate zijn ook maatschappelijke thema’s (bijvoorbeeld milieu of ESG) onderwerp op aandeelhoudersvergaderingen.

Een goede corporate governance draagt bij aan de langetermijnwaardecreatie. Wij voeren een wereldwijd stembeleid op de aandelen in de beleggingsportefeuille en hebben hiervoor onze eigen stemrichtlijnen opgesteld. In onze rapportage Maatschappelijk Verantwoord Beleggen leggen we elk half jaar verantwoording af over het gevoede stembeleid. Wij zijn graag transparant over de uitvoering van ons stembeleid. Daarom kunnen onze stemresultaten van de aandeelhoudersvergaderingen worden geraadpleegd.

Eumedion
Wij zijn aangesloten bij Eumedion. Bij deze stichting zijn diverse beleggers (pensioenfondsen, verzekeraars, banken en vermogensbeheerders) aangesloten die nauw samenwerken aan de invulling van hun verantwoordelijkheden ten aanzien van corporate governance. Eumedion behartigt de belangen van de bij haar aangesloten beleggers op het gebied van corporate governance en duurzaamheid. Dit om de governance, milieu- en sociale prestaties van beursvennootschappen te verbeteren. 
 

Instrument 4. UNPRI, IMVB-convenant, Montreal Pledge, Klimaatcommitment financiële sector

Om ons ons maatschappelijk verantwoord beleggingsbeleid kracht bij te zetten, hebben we ons aangesloten bij diverse initiatieven.

UNPRI
De United Nations Principles for Responsible Investing (UNPRI) is een internationaal netwerk van institutionele beleggers die samenwerken om een zestal principes ten aanzien van verantwoord beleggen in de praktijk te brengen. UNPRI gelooft dat een duurzaam financieel systeem waarin verantwoord wordt belegd, bijdraagt aan een betere wereld op de lange termijn. Wij hebben ons aangesloten bij de UNPRI en kijken bij het aanstellen van onze externe vermogensbeheerders of ze dat ook zijn.

IMVB-convenant
Pensioenfonds Horeca & Catering heeft de ambitie om bij te dragen aan een duurzamere wereld. Onder andere door de negatieve impact van de beleggingen op samenleving en milieu te voorkomen. Met de ondertekening van het IMVB-convenant kiest Pensioenfonds Horeca & Catering voor een aanpak waarbij de OESO-Richtlijnen voor Multinationale Ondernemingen en de UN Guiding Principles on Business and Human Rights (UNGP’s) als basis worden genomen om de negatieve impact te adresseren.

Wij onderschrijven de OESO-richtlijnen UNGP’s en gebruiken het OESO-richtsnoer voor institutionele beleggers hierbij als leidraad. Wiij screenen het beleggingsuniversum doorlopend op schendingen van één of meerdere principes of richtlijnen. Om te komen tot een selectie van ondernemingen waar we de dialoog mee aangaan, doorlopen we een 'due diligence proces'. Bij vermoedens van een mogelijke schending starten we een dialoog om escalatie te voorkomen. Ook bij een vastgestelde schending starten we de dialoog met deze bedrijven met als doel de schending op te heffen en mogelijke nieuwe schendingen in de toekomst te voorkomen. Daarbij zal ook herstel van de situatie en mogelijke schadevergoedingen voor bijvoorbeeld de lokale bevolking ter sprake komen.

Het fonds heeft deze due diligence uitbesteed en voert de dialoog en screening in samenwerking met MVB-dienstverleners uit. Wij monitoren de voortgang van de gesprekken met ondernemingen aan de hand van vooraf vastgestelde mijlpalen en rapporteren hierover in uitgebreide MVB-rapportages op onze website. Hierbij geldt dat de dialoog veelal een zaak is van lange adem waarbij we voor diverse trajecten uitgaan van een looptijd van drie jaar.

Wij verwachten daarnaast ook van onze externe vermogensbeheerders en MVB-dienstverleners dat zij in overeenstemming met internationale standaarden handelen. Wij maken afspraken met onze externe vermogensbeheerders om OESO-richtlijnen en UNGP’s integraal onderdeel te laten uitmaken van ons beleggingsbeleid (IMVB-integratie). Om ervoor te zorgen dat de OESO-richtlijnen en UNGP’s worden geïmplementeerd binnen alle beleggingscategorieën in het IMVB-convenant nemen we de richtlijnen op in nieuwe contracten met onze externe vermogensbeheerders. 

Montreal Pledge
De Montreal Pledge is een initiatief van de Verenigde Naties met als doel meer inzicht te bieden in de CO2-uitstoot van beleggingsportefeuilles. Pensioenfonds Horeca & Catering ondertekende de Montreal Pledge. Door deze ondertekening bevestigen wij dat wij de CO2-uitstoot van onze beleggingsportefeuille meten en vervolgens ook rapporteren.

Klimaatcommitment financiële sector
In 2019 ondertekende Pensioenfonds Horeca & Catering het klimaatcommitment van de financiële sector. Kern van dit commitment is het leveren van een bijdrage aan de uitvoering van het Klimaatakkoord van Parijs. Eén van de acties in het klimaatcommitment is het meten van het CO2-gehalte van onze beleggingen.

In het document 'Klimaatcommitment financiële sectorlichten wij toe hoe we het CO2-gehalte van onze beleggingsportefeuille meten. In onderstaande figuur is de ontwikkeling van de CO2-intensiteit weergegeven sinds de eerste meting in 2018. We brachten het CO2-gehalte onder andere terug door minder te beleggen in de meest CO2-intensieve bedrijven.



 

We hebben de doelstelling om uiterlijk eind 2022 de CO2-intensiteit met -25% te hebben teruggebracht ten opzichte van 2018.  In 2022 maakt het fonds haar actieplan bekend waarin staat op welke wijze wij bijdragen aan de doelstellingen uit het Klimaatakkoord van Parijs. Het formuleren van een CO2-reductiedoelstelling voor 2030 is onderdeel van dit actieplan.
 

Instrument 5. Uitsluiten van beleggingen

Wij willen niet beleggen in ondernemingen waarvan de bedrijfsactiviteiten niet passen bij de uitgangspunten van de werkgevers en de werknemers in de bedrijfstakken horeca en catering. Daarom hanteren wij een actief uitsluitingenbeleid. Deze uitgangspunten zijn getoetst in een onderzoek gehouden naar het belang van maatschappelijk verantwoord beleggen onder de werkgevers en werknemers. Uit dit onderzoek bleek dat de maatschappelijke thema’s: arbeidsomstandigheden (kinderarbeid), mensenrechten, corruptie en milieu het zwaarst wegen.

Deze maatschappelijke thema’s vormen de basis voor de Global Compact Principes zoals geformuleerd door de Verenigde Naties. Pensioenfonds Horeca & Catering sluit bedrijven uit die deze principes schenden.

Ook beleggen we niet in ondernemingen in sectoren die geen lid mogen worden van de UN Global Compact. Op dit moment zijn dat:

(1) bedrijven die omzet behalen uit de productie, verkoop of handel in anti-persoonslandmijnen en clusterbommen. Sinds 1 januari 2013 is eveneens in de Wet op het Financieel Toezicht vastgesteld dat niet meer geïnvesteerd mag worden in clustermunitie.
(2) bedrijven die omzet behalen uit de verkoop, productie, vervaardiging, bezit, distributie en of transport van controversiële wapens waaronder nucleaire-, chemische of biologische wapens.
(3) bedrijven die omzet behalen uit de productie of vervaardiging van tabak.

Ook beleggen wij niet in publieke en private ondernemingen die controversiële wapens zoals clusterwapens, nucleaire wapens en landmijnen maken. Wij sluiten al sinds 2008 ondernemingen uit die betrokken zijn bij deze activiteiten. Per 1 januari 2013 bepaalt ook de Wet op het Financieel Toezicht dat in Nederland niet meer geïnvesteerd mag worden in clustermunitie. De wet houdt in dat pensioenfondsen niet meer mogen beleggen in bedrijven die betrokken zijn bij het ontwikkelen, produceren of verhandelen van clustermunitie.

Wij beleggen niet langer in bedrijven in de fossiele sector. We sluiten bedrijven uit die omzet halen uit de productie van kolen en teerzanden. Daarnaast sluiten we bedrijven uit die zijn betrokken bij de productie van olie en gas, als deze activiteiten meer dan 50% van de omzet uitmaken.

Tot slot sluiten wij beleggingen uit in staatsobligaties van landen waartegen bepaalde sancties van de Europese Unie of Verenigde Naties zijn uitgevaardigd.

Uitsluitingenlijst
U vindt hier de uitsluitingslijst met daarop de (beursgenoteerde) ondernemingen waarin wij niet beleggen. Al onze vermogensbeheerders die beleggen in beursgenoteerde aandelen, obligaties en/of converteerbare obligaties dienen met deze uitsluitingen rekening te houden bij de uitvoering van het vermogensbeheer. De lijst van uitgesloten landen vindt u hier.